การขนส่งทางทะเลถือเป็นรากฐานของการค้าทั่วโลก ท่าเรือจึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบเศรษฐกิจระดับประเทศและระดับภูมิภาค ด้วยเหตุนี้การลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และบุคลากรอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักที่ช่วยให้ท่าเรือสามารถยกระดับประสิทธิภาพการยกขนสินค้าและสนับสนุนการขนส่งสินค้าให้เป็นไปอย่างราบรื่นด้วยปฏิบัติการที่มีประสิทธิภาพ
สำหรับประเทศไทย ท่าเรือแหลมฉบังคือประตูการค้าระหว่างประเทศหลักของชาติ โดยมีท่าเทียบเรือชุด D บริษัท Hutchison Ports Thailand (HPT) ซึ่งเป็นท่าเทียบเรือที่มีเทคโนโลยีทันสมัยที่สุดของท่าเรือแห่งนี้ ทำหน้าที่สนับสนุนบทบาทของท่าเรือแหลมฉบัง รวมถึงขับเคลื่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจและการค้าของประเทศ
ในวันที่ 26 พฤศจิกายน 2026 นี้ HPT จะจัดพิธีเฉลิมฉลองความสำเร็จในการก่อสร้างท่าเทียบเรือชุด D เสร็จสมบูรณ์และการเปิดให้บริการอย่างเต็มรูปแบบอย่างเป็นทางการ ณ ท่าเรือแหลมฉบัง นิตยสาร Logistics Manager (LM) ฉบับนี้ ขอพาทุกท่านไปสำรวจพัฒนาการของท่าเทียบเรือแห่งนี้และเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่จะเข้ามายกระดับการปฏิบัติการในท่าเรือไปสู่อีกระดับ
The Development of Thailand’s Most Advanced Terminal
HPT เริ่มต้นลงทุนพัฒนาท่าเทียบเรือชุด D ในปี 2016 เพื่อรองรับปริมาณการนำเข้า-ส่งออกสินค้าในท่าเรือแหลมฉบังที่เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งประเทศไทยยังมีศักยภาพในการเป็นศูนย์กลางด้านโลจิสติกส์ระดับภูมิภาค ด้วยตำแหน่งที่ตั้งเชิงกลยุทธ์ในใจกลางภูมิภาคที่พร้อมสนับสนุนทั้งการขนส่งสินค้าทางบกและทางทะเล
การพัฒนาท่าเทียบเรือชุด D ใช้งบประมาณราว 20,000 ล้านบาท โดยท่าเทียบเรือแห่งนี้ได้ออกแบบมาเพื่อสนับสนุนโครงการพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) รวมถึงสอดคล้องกับเป้าหมายด้านความยั่งยืนของกลุ่มบริษัท Hutchison Ports ด้วย
ตั้งแต่เริ่มต้นก่อสร้างในปี 2016 และการต้อนรับเรือขนส่งตู้สินค้าลำแรกในเดือนมิถุนายน ปี 2018 ท่าเทียบเรือชุด D ได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องโดยแบ่งออกเป็นเฟสต่างๆ โดยเมื่อโครงการก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ ท่าเทียบเรือแห่งนี้จะมีพื้นที่ 770,000 ตารางเมตร ความยาวหน้าท่า 1,700 เมตร และความลึก 16 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ทำให้สามารถรองรับเรือขนส่งตู้สินค้าขนาด Super Post-Panamax (มากกว่า 12,500 ทีอียู) สามลำ ควบคู่กับเรือขนส่งสินค้าขนาดเล็กถึงกลาง (feeder) หนึ่งลำได้พร้อมกัน ด้วยขีดความสามารถในการรองรับตู้สินค้าทั้งหมด 3.5 ล้านทีอียูต่อปี ยิ่งไปกว่านั้น โครงสร้างพื้นฐานของท่าเทียบเรือยังออกแบบมาเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการรองรับเรือที่ใหญ่ขึ้นในอนาคตอีกด้วย
ทั้งนี้ ท่าเทียบเรือชุด D ได้ให้การต้อนรับเรือขนส่งตู้สินค้าขนาดใหญ่ (mega vessel) ที่ปฏิบัติการโดยสายการเดินเรือชั้นนำ อาทิ COSCO SHIPPING, OOCL, Ocean Network Express (ONE), Yang Ming, Hyundai และ Mediterranean Shipping Company (MSC) เป็นต้น
Designed for Advanced Operations
HPT เป็นผู้บุกเบิกในการนำเทคโนโลยีปั้นจั่นยกตู้สินค้าหน้าท่าและปั้นจั่นยกขนตู้สินค้าในลานแบบควบคุมระยะไกล (Remote-controlled ship-to-shore and yard cranes) มาปรับใช้งานเป็นรายแรกในประเทศไทย โดยเมื่อเปิดให้บริการอย่างเต็มรูปแบบ ท่าเทียบเรือชุด D จะมีปั้นจั่นยกตู้สินค้าหน้าท่ารวม 17 คัน ซึ่งปฏิบัติการจากศูนย์ควบคุมกลาง และควบคู่กับปั้นจั่นยกขนตู้สินค้าในลานแบบควบคุมระยะไกล 43 คัน
ทั้งนี้ การปฏิบัติการด้วยระบบควบคุมระยะไกลนับเป็นการพัฒนาทางเทคโนโลยีที่สำคัญ และยังช่วยส่งเสริมสุขภาวะ (well-being) ที่ดีของพนักงาน โดยผู้ปฏิบัติงานไม่จำเป็นต้องขึ้นไปนั่งทำงานในห้องควบคุมปั้นจั่นในที่สูงอีกต่อไป แต่สามารถควบคุมอุปกรณ์ทั้งหมดได้จากสถานีปฏิบัติงานที่ได้รับการออกแบบตามหลักการยศาสตร์ (ergonomic) ซึ่งสภาพแวดล้อมการทำงานแบบรวมศูนย์นี้จะช่วยส่งเสริมการทำงานร่วมกันเป็นทีม อีกทั้งยังเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติการ ควบคู่ไปกับการรักษามาตรฐานความปลอดภัยสูงสุด
สำหรับการเคลื่อนย้ายตู้สินค้าภายในท่าเทียบเรือชุด D บริษัทฯ ได้นำกองรถหัวลากอัตโนมัติไร้คนขับมาใช้ปฏิบัติการ โดยรถหัวลากชนิดนี้ได้รับการติดตั้งเสารับสัญญาณระบบนำทางผ่านดาวเทียม ระบบเซนเซอร์ที่ทันสมัย และกล้องประมวณผลด้วย AI เพื่อช่วยวิเคราะห์เส้นทางและตรวจจับสิ่งกีดขวาง อีกทั้ง HPT ยังปรับใช้รถหัวลากพลังงานไฟฟ้า ควบคู่กับสถานีสลับเปลี่ยนแบตเตอรี่แบบอัตโนมัติ ซึ่งช่วยให้กองรถหัวลากสามารถปฏิบัติการได้อย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมงโดยไม่มีการปล่อยมลพิษจากท่อไอเสีย
ขณะเดียวกัน ระบบประตูตรวจสอบตู้สินค้าอัตโนมัติของท่าเทียบเรือยังได้ออกแบบให้การจัดการเอกสารอยู่ในรูปแบบดิจิทัล ซึ่งช่วยลดการประมวลผลที่ผิดพลาดและปัญหาความแออัดหน้าประตูทางเข้า โดยระบบนี้ยังเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชัน UBI บนโทรศัพท์มือถือ ซึ่งใช้สำหรับติดตามความเคลื่อนไหวของตู้สินค้า ตรวจสอบกำหนดเรือเทียบท่า และรับแจ้งเตือนสถานะตู้สินค้าได้ทันที
Driving Sustainability Across Terminal Operations
การขนส่งสินค้าทางทะเลและการปฏิบัติการภายในท่าเรืออาจก่อให้เกิดมลพิษทั้งทางเสียงและทางอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม บุคลากรในท่าเรือ รวมถึงชุมชนรอบข้าง HPT จึงมุ่งมั่นส่งเสริมความยั่งยืนและเดินหน้าสู่เป้าหมายลดอัตราการปล่อยคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ (Net-zero carbon emissions) ภายในปี 2050 ผ่านการใช้อุปกรณ์ปฏิบัติการภายในท่าเรือที่ใช้พลังงานไฟฟ้าเกือบทั้งหมด โดยอุปกรณ์เหล่านี้ประกอบด้วย ปั้นจั่นยกขนตู้สินค้า รถหัวลาก รถยกตู้สินค้าหนัก และรถยกตู้สินค้าเปล่า
A Benchmark for Smart Terminal Management
ด้วยการออกแบบที่ผสานความเป็นเลิศในปฏิบัติการเข้ากับการบริหารจัดการท่าเรือที่ชาญฉลาดและยั่งยืน ศูนย์ควบคุมปั้นจั่นจากระยะไกลของท่าเทียบเรือชุด D จึงทำหน้าที่เป็นศูนย์ต้อนรับผู้เยี่ยมชม (Visitors’ centre) จากหน่วยงานต่างๆ เพื่อนำเสนอข้อมูลเชิงลึกด้านโลจิสติกส์ท่าเรือ ระบบอัตโนมัติ รวมถึงโครงการด้านสิ่งแวดล้อมของท่าเทียบเรือ
โดยศูนย์ควบคุมแห่งนี้ได้ให้การต้อนรับคณะบุคคลสำคัญในรัฐบาล ผู้แทนจากหน่วยงานสำคัญต่างๆ ในประเทศไทย อาทิ กระทรวงคมนาคม กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรม สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และคณะกรรมาธิการต่างๆ รวมถึงผู้แทนจากการท่าเรือแห่งประเทศไทย เข้าเยี่ยมชมกิจการของบริษัทฯ อย่างต่อเนื่อง
อีกทั้งยังได้ให้การต้อนรับคณะผู้เยี่ยมชมและประชุมหารือร่วมจากต่างประเทศ อาทิ การท่าเรือและท่าเทียบเรือสาธารณะรัฐประชาชนจีน สหราชอาณาจักร เนเธอร์แลนด์ ปากีสถาน อียิปต์ สเปน ญี่ปุ่น โอมาน เม็กซิโก ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย เป็นต้น รวมไปถึงคณะจากหน่วยงานรัฐบาล อาทิ สำนักงานเมืองคุนหมิง มณฑลยูนนาน สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศส สถานเอกอัครราชทูตสวิตเซอร์แลนด์ และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เป็นต้น
ยิ่งไปกว่านั้น ท่าเทียบเรือชุด D ยังถวายการต้อนรับสมเด็จพระกนิษฐาธิราช เจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมด้วยข้าราชการอาวุโสและนักเรียนนายร้อยจากโรงเรียนพระจุลจอมเกล้าอีกด้วย
ด้วยการจัดพิธีเฉลิมฉลองการก่อสร้างท่าเทียบเรือชุด D เสร็จสมบูรณ์และพร้อมเปิดให้บริการอย่างเต็มรูปแบบในวันที่ 26 พฤศจิกายนนี้ HPT พร้อมแล้วที่จะผสานโครงสร้างพื้นฐาน ขีดความสามารถด้านระบบดิจิทัล และเทคโนโลยีอันทันสมัยให้เป็นหนึ่งเดียว เพื่อร่วมสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมโลจิสติกส์และการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย ควบคู่ไปกับการส่งเสริมอุตสาหกรรมการขนส่งทางทะเลในภูมิภาคให้ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและมีความยั่งยืนยิ่งขึ้น
อัพเดตข่าวสารและบทความที่น่าสนใจในอุตสาหกรรมโลจิสติกส์ก่อนใคร ผ่าน Line Official Account @Logistics Mananger เพียงเพิ่มเราเป็นเพื่อน @Logistics Manager หรือคลิกที่นี่
